Beschrijving gewasgroep boomteelt en activiteiten
Teelt de grond uit (Tdgu) is niet nieuw voor de boomteelt. De pot- en containerteelt (PCT) wordt sinds de jaren 70 in een aantal gewasgroepen toegepast. Het totale areaal boomteelt is ongeveer 16.000 ha en daarvan wordt 1000 ha in pot of container geteeld. De belangrijkste gewassen zijn sierheesters, coniferen, vaste planten en rozen. Nieuw is de teelt van laanbomen in containers Teelt uit de grond heeft verschillende voordelen: geen last van bodem gebonden ziekten, betere arbeidsomstandigheden, betere spreiding van arbeid, goede sturing van de groei, efficiënt water- en nutriëntengebruik, teeltverkorting, afzet jaarrond, betere aanslag, nieuwe producten en minder uitspoeling van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen. De sector is vooral geïnteresseerd in een economisch rendabele teelt van hoge kwaliteit en de overheid in een teeltsysteem met een nul of zeer lage emissie. Het project heeft als uitdaging beide doelen te combineren. Door de grote variatie aan boomkwekerijgewassen zijn er verschillende Tdgu systemen mogelijk.
Deze systemen moeten voldoen aan de volgende voorwaarden:
- Geen of minimale emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen
- Productie van kwalitatief goede gewassen tegen een competitieve prijs
- Zowel economisch, sociaal en milieukundig duurzaam
- De systemen en de geproduceerde gewassen moeten door alle stakeholders geaccepteerd worden
- De systemen moeten voldoen aan de regelgeving m.b.t. de ruimtelijke ordening
In 2012 wordt onderzoek verricht aan:
- Efficiënt watergebruik
- Recirculatie van water
- Kostprijsberekeningen
- Laanbomen in containers (wortelkwaliteit, ….)
- Duurzaamheid in brede zin
- Begeleiding drie innovatieve systemen op praktijkbedrijven
De beschikbaarheid van voldoende kwalitatief goed water voor de tuinbouw is een noodzaak voor succesvolle ontwikkeling van Tdgu systemen. De verwachting is dat kwalitatief goed water steeds meer een schaars goed gaat worden. Het is daarom noodzaak om zo efficiënt mogelijk met het beschikbare water om te gaan.
De emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen kan geminimaliseerd worden door recirculatie van het drainagewater. Een belangrijk bezwaar van kwekers is de mogelijkheid tot verspreiding van ziekten bij hergebruik van water. Voor welke ziekten is dit een gevaar en hoe kan dit worden voorkomen?
Belangrijke vragen zijn of de teelt in een Tdgu systeem winterbestendig is en of de gewassen uit een dergelijk systeem even goed overwinteren als de gewassen uit de volle grond. Hetzelfde geldt voor de tweejarige teelt van laanbomen in containers.
Van de gewassen geteeld in de verschillende Tdgu systemen zal de kostprijs worden berekend. Hiervoor wordt een gebruiksvriendelijk rekenschema opgesteld dat ondernemers inzicht geeft in de economische aspecten van de teelt.
Het begrip duurzaamheid omvat de sociale -, economische – en milieukundige duurzaamheid. Het Tdgu project heeft als doel de emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen te minimaliseren. Maar hoe zit het met de andere aspecten? Winst op milieugebied moet niet leiden tot achteruitgang op de andere twee gebieden. In 2012 wordt de duurzaamheid in brede zin aandacht geschonken.
In 2012 worden drie bedrijven begeleid die recent een Tdgu systeem hebben aangelegd. Het gaat hierbij om een pot-in-pot systeem voor de teelt van coniferen, teelt van sierheesters in goten en de teelt van spillen in hangende potten.